MÙA HẠ PHẢNG PHẤT TÌNH TRONG NHẠC PHẠM
DUY
Dù Phạm Duy viết về mùa Hạ không nhiều so
với gia tài âm nhạc đồ sộ của ông, nhưng đâu đó vẫn có những bài, những lời ca
liên quan đến mùa Hạ phảng phất tình trong lời nhạc của ông.
Trong bài Gió Thoảng Đêm Hè, mùa Hạ chỉ là thời khắc để cô bé mới lớn trằn trọc,
suy tư về thân phận của mình. Biết bao nghĩ suy về cuộc đời, về con người khi
ta không ngủ được. Tôi nhớ lại trước đây, khi còn lứa tuổi 15, 16. Dù là con
trai, tôi cũng ước mơ nhiều thứ lắm. Nào là học cho bằng bạn bằng bè, nào là được
làm người lớn để làm những gì mình thích, nào là mong được cô bạn học để ý đến
mình như mình để ý cô ấy, … Biết bao là mơ ước. Và tôi nghĩ, con gái chắc cũng
có mơ ước. Có lẽ, con gái mơ nhiều nhất là có được ai đó để ý mình, che chở
mình, yêu thương mình. Và cô bé học trò trong Gió Thoảng Đêm Hè cũng vậy. Vì những ngày tháng Hạ, cô không còn gặp
những người chung lớp, chung trường, hoặc ai đó khác trường làm cái đuôi lẽo đẽo
theo cô những khi đi học. Giờ, những đêm hè, chỉ còn lại cơn gió thoảng gợi nhớ
những gì đã qua, những gì đã xa trong lòng cô bé:
Ngày tháng hè
là những ngày, những ngày thương nhớ
Gió để cho đời
man mác buồn tênh
Những cuộc
tình trinh sẽ còn mỏng manh
Hỡi cô em,
lúc xuân xanh đa tình
Gió thoảng
đêm hè, gió càng về khuya
Gió càng
thương nhớ
Gió chỉ vô
tình, gió gió gợi buồn thương
Cô bé một
mình sẽ ngủ một mình.
Gió thoảng
đêm dài muốn là niềm vui, muốn là ân ái
Gió chẳng nên
lời, gió chẳng là ai
Để ru cô bé
giấc ngủ không vui.
Cũng vẫn những lời nhớ thương, lòng như
buồn khóc cho tháng ngày mùa Hạ, bởi vắng ánh mắt ai kia, vắng nụ cười e ấp sau
chiếc cặp vở, vắng mái tóc húi cua, vắng gương mặt hiền đến ngây ngô của cậu
con trai vừa mới lớn. Chỉ còn thời gian dài lê thê mang theo biết bao hoài niệm,
mang theo hy vọng mong chờ:
Ngày tháng Hạ, loanh quanh về
Nơi góc vườn hay trên hè
Bờ sông vắng, neo con thuyền
Dòng nước đứng trong êm đềm
Ngày tháng Hạ, mưa gieo buồn
Nơi phố nhỏ hai linh hồn
Nằm nghe tiếng tương lai rồn
Rồi bỗng thấy biết tiếc thương.
(Ngày Tháng Hạ)
Ai đã từng trải qua thời sinh viên trước 1975 ở miền Nam, có thể, ở đâu
đó trên những con đường, những chàng trai hát vu vơ Ngày Xưa Hoàng Thị…, có thể đâu đó có người làm thơ khóc cho mối
tình si, hát khúc ca buồn Thà Như Giọt
Mưa… Và tôi tin chắc là nhiều người không thể quên con đường học trò “cây
dài bóng mát” chứng kiến những mối tình đẹp của thuở sinh viên, chứng kiến những
mối tình đáng yêu của thời trai trẻ, chứng kiến mùa Hạ buồn hiu khi vắng bóng
dáng em hiền hòa:
Trả lại em yêu, khung trời Đại Học
Con đường Duy Tân cây dài bóng mát
Buổi chiều khuôn viên mây trời xanh
ngát
Vết chân trên đường vẫn chưa phai nhạt
Trả lại em yêu, khung trời mùa Hạ
Ngọn đèn hiu hiu nỗi buồn cư xá
Vài giọt mưa sa hôn mềm trên má
Tóc em thơm nồng, dáng em hiền hòa.
(Trả Lại Em Yêu)
Phạm Duy viết về mùa Hạ đâu chỉ có những lời man mác buồn, tiếc nhớ những
gì đã qua mà ta còn bắt gặp ông viết những lời nóng bỏng, làm bừng sáng trái
tim yêu đương. Cả một sắc trời yêu mùa Hạ hồng hừng hực lửa tình hạnh phúc:
Mùa Hè đưa ta tới hồng hoang
Trần truồng yêu nhau trong trời đất
Mùa Hè của uyên ương.
Đôi ta chỉ có một mùa Hè thôi
Đôi ta chỉ có một cuộc tình thôi
Mùa Hè sưởi ấm ta rồi
Dù rằng lửa tắt ngày mai
Đôi ta chỉ có một mùa mà thôi
Đôi ta chỉ có một lần đời vui
Mùa Hè ngày tháng chưa già
Mùa Hè hạnh phúc đôi ta.
(Hạ Hồng)
Mùa Hạ còn là mùa đáng nhớ của tuổi thơ. Có thể đó là mùa được mẹ cha
cho đi du lịch, đi đây đi đó, biết thêm nhiều cảnh đẹp của quê hương, đất nước.
Còn gì vui bằng được vui đùa thỏa chí trên con sông quê mát rượi! Còn gì thú bằng
đi hái những quả chín trên đồi quê! Còn gì thích bằng được tắm mát trên biển
vào những chiều nắng nóng!... Riêng Phạm Duy nhớ lại mùa Hạ thời thơ ấu với những
gì ông yêu thương, quý mến:
Cho tôi lại chiều hè,
Tôi đi giữa đường quê
Hai bên là hương lúa,
Xa xa là ngọn tre
Thấp thoáng vài con nghé,
Tiếng nước dưới chân đê
Tôi mê trời mây tía không nghe mẹ gọi
về.
(Kỷ Niệm)
Và còn gì đẹp và đáng yêu khi cô bé tuổi
mới lớn như hoa chưa hé nụ mà hương man mác thơm mùi của bông lau đồi non, của
miếng trầu ấm nồng, của sầu riêng quê mẹ, của tay ôm ấm tình cha, của tóc mẹ vấn
vương chanh bưởi, của mạ chiều hè. Chỉ có tình yêu trân trọng, nâng niu cái đẹp
mới có những lời ca tươi tắn, duyên hồng đến vậy!
Hoa chưa ra
hoa nụ hoa chưa hé
Nhưng em thơm
mát hương mạ chiều hè
Thơm như bông
lau đồi non xanh lá
Thơm như hơi ấm
miếng trầu đỏ hoe
Sao em thơm
như sầu riêng quê cũ
Sao em man
mác như ruộng ngày mùa
Thơm như tay
ôm của cha yêu quý
Thơm như mái
tóc của mẹ hiền từ.
Tuổi Hồng
dâng ý ơi! Tuổi Hồng dâng ý dâng!
Tuổi Hồng
dâng ý ơi! Tuổi Hồng dâng ý dâng!
(Tuổi Hồng)
Viết tản mạn như trên, rõ là chưa thể nói hết tình yêu mùa Hạ trong ca từ
của Phạm Duy. Hy vọng rằng trong gia tài âm nhạc đồ sộ của ông, người nghe bắt
gặp một Phạm Duy viết về mùa Hạ phảng phất tình đến vậy!